Cocuklar cocuk sagligi

Cocugunuz bir sey yutarsa...



Cocuklarin surekli olarak cevreleriyle iliskili olmasi ve dunyayi tanimaya calismasi anne-babasini mutlu eder. Ancak agzina soktugu bir parcayi da yuttugu zaman panikletir. Istenmeyen bir cisim yutma olayi 6 ay ile 4 yas arasindaki cocuklarda sik gorulur. Ozellikle para, tas parcasi, cengelli igne, kabuklu yemisler, oyuncak parcalari gibi kucuk, kaygan ve parlak seyler siklikla yutulur.


Isin guzel tarafi, cocuklarin yuttugu cisimleri, genellikle kolaylikla cikarabildikleridir. Cam parcasi ya da igne bile olsa cogu zaman hicbir zarar vermeden diskiyla atilir. Bu konuda genel kural, eger yutulan cisim mideye ulasabiliyorsa, bagirsaklara da gecebilecegi ve diskiyla atilacagidir.


Eger cocugunuzun bir sey yuttuguna eminseniz ve cocukta herhangi bir sorun gorulmuyorsa, yapilacak en iyi sey sakince bekleyip surekli olarak diskisini kontrol etmektir. Cocuga mushil ya da lifli gidalar vermeyip birkac gun dikkatlice izlemek gerekir. Eger birkac gun beklemeye ragmen yuttugu cisim cikmamissa doktoruyla gorusun.


Cocukta herhangi bir sorunu gorulmuyorsa demistim, eger asagidaki belirtilerden en az biri varsa, acilen tibbi yardim saglanmalidir. Cocukta, aglamasini ya da konusmasini engelleyecek tarzda solunum guclugu varsa, salyasi akiyorsa, yutma guclugu varsa, kusuyorsa, gogus ya da karninda siddetli agri oluyorsa, bu belirtiler soluk ya da yemek borusunun tikandigini ya da yuttugu cismin sindirim kanalinda bir yere takildigini dusundurur.


Nefesi tikanirsa


Yuttugu cisim, girtlagini ya da nefes borusunu tikarsa, nefes almasini zorlastirir. Tam tikar ve birkac dakika icinde cikarilmazsa, suur kapanir. Bu cok tehlikeli bir durumdur. Cocugun nefes alamadigini ve morardigini gorurseniz, eger cocuk kucukse ayaklarindan tutarak basasagi sallamak ve sirtina guclu sekilde vurmak, daha buyuk cocuklari da dizinize yatirip basini asagi dogru sallamak ve sirtina guclu darbelerle vurmak yararli olabilir. Bu arada birileri de acil tibbi yardim cagirmalidir.


Yemek borusu da tikanabilir


Yuttugu cisim buyukse, yutaktan gecmesine ragmen yemek borusunu tikayabilir. Eger cocugunuzda yutma sorunu ve surekli salya akmasi varsa yemek borusunun tikandigi dusunulur. Acilen tibbi yardim saglanmalidir.


Mideye ulasmissa...


Midede guclu bir asit oldugu icin yutulan cisimlerin bazilari eriyebilir. Bazi cisimlerin erimeleri tehlikeli olabilir. Ornegin, saat ve fotograf makinelerinde kullanilabilen dugme gibi piller. Bunlarin bazilarinda ciddi tahrisler yaratacak alkaliler, bazilarinda da hayati tehlike yaratacak olcude civa vardir. Bu tur bir pil yutarsa derhal bir hastaneye basvurmak ve tercihen endosopik yontemle, midede erimesine firsat vermeden cikartmak gerekir.


Madeni para, tas parcasi, plastik oyuncak parcasi gibi seylerde telaslanmadan 1-2 gun izlemek ve cikmazsa doktora basvurmak gerekir.


Sakiz da sorun yaratabilir. Buyuk parca ise bagirsagi tikayabilir. Sakiz yuttuktan sonra kabizlik ve karin agrisi ortaya cikarsa bagirsagi tikadigi dusunulur.


Onlem alin...


Onlem almak, sonradan care aramaktan, her zaman icin daha iyidir. Cocugu olanlar, yutulmasi mumkun olan herseyi ortadan kaldirmalidir. Madeni para, misket, kopuk dugmeler, cengelli igne, kurdan, dugme tipi piller ve benzerleri cocuklarin hicbir sekilde ulasamayacagi yerlerde saklanmalidir. Cocuklarin giysilerinde dugme varsa, saglamligi surekli kontrol edilmeli gevseyenler saglamlastirilmalidir. Yeterince buyumeden cignemesi icin sakiz ya da yuvarlak seker ya da findik gibi kuruyemis verilmelidir.


Ozellikle 3 yasina kadar olan cocuklara oynamalari icin kucuk parcali oyuncaklar verilmemeli ve oyuncaklarinda ayrilabilen kucuk parcalar bulunmamalidir. Eger kirilma ya da kopma gibi bir nedenle parca ayrildiysa bu oyuncagi derhal atmalidir.


Hastanede neler yapilir ?


Nefes borusuna bir cisim kactiysa ve siz bunu cikaramadiysaniz, ancak tam tikamadiysa hastaneye ulasabilirsiniz. Boyle bir durumda bronkoskop adi verilen bir aletle nefes borusuna girilerek cisim cikarilir.


Yemek borusunu tikamis cisimlerle, erimesi halinde tehlikeli olacak midedeki cisimler gastroskop adli aletlerle cikarilabilir. Bagirsaklarin tikanmasi halinde genellikle ameliyat gerekir.


Doktorlar muayene ve rontgen gibi tetkik yontemleriyle durumu tesbit ederek en uygun tedaviyi yapacaktir.


Cocuk sahibi olmak kolay degil, surekli gozetim altinda tutmak ve o an icin cok onemli gozukmese bile her turlu onlemi almak cok onemli.