Sigara sigaranin zararlari sigarayi birakma

Sigara kalbi neden etkiler?


Kalp ve damar sistemi acisindan risk tasiyan faktorleri zaman zaman ele alarak inceliyorum. Cok yaygin ve ciddi bir sorun oldugu icin ne kadar sik ele alinsa o kadar yararli oldugu kanisindayim. Bugunku yazimda gerek kalp ve damarlar ve gerekse akcigerler acisindan onemli olan sigaranin verdigi zararlar konusuna deginecegim.


Yapilan arastirmalar sigara dumaninda, saglik acisindan zararli yuzlerce madde bulundugunu ortaya koydu. Bunlar vucudun degisik organlarina zarar verir. Cogu kanser riskini arttirir. Kalp-damar sistemi acisindan ozellikle etkili olan iki madde, nikotin ve karbonmonoksittir. Nikotin, sigaranin aliskanlik yaratmasini saglayan maddedir. Kalp atislarini hizlandirir, tansiyonu yukseltir, ayrica kanin pihtilasmasi riskini arttirir. Karbonmonoksit, butun yanma olaylarinda ortaya cikan zehirli bir gazdir. Yanan tutunden cikan karbonmonoksit, sigara dumaniyla cigerlere, oradan da kana karisir, kanin oksijen tasima kapasitesini dusurur. Boylece nikotin kalbin isini ve dolayisiyla oksijen ihtiyacini arttirirken, karbonmonoksit de kalbe gelen ve onun yasamasi icin gerekli olan oksijeni azaltir, yani zarar iki taraflidir.


Sigara icmenin riski nedir?


Sigara aliskanligi, akciger kanseri ve kalp hastaliklari basta olmak uzere bircok hastaligin ortaya cikma ihtimalini buyuk oranda arttirir. Bu hastaliklarin cogu sagligi ciddi derecede etkilerken, bazilari da oldurucu olabilmektedir. Ingiltere’de yapilan incelemeye gore, gunde 20 sigaradan fazla icen tiryakilerin %40’i, daha emeklilik yasina gelmeden olmektedir. Oysa sigara icmeyenlerde bu oran %15’dir.


Kadinlar da en az erkekler kadar risk altindadir. Sigara icen kadinlarin sayisi arttikca, sigaranin yol actigi hastaliklar kadinlarda daha sik gorulmeye baslanmistir. 35 yasin uzerinde ve dogum kontrol hapi kullanan kadinlardan sigara icenlerde, kalp hastaligi riski cok yuksektir.


Ozellikle gelismis ulkelerde, kamuoyuna yansiyan bu sonuclar, insanlari sigaranin tehlikeleri konusunda daha bilinclendirdi ve her gun bircok insan sigarayi birakmaya basladi. Sigarayi birakanlarin degisik nedenleri de olabiliyor. Bazilari kotu koku, kimisi fiyatlara gelen zamlar, bir kismi sigara icmeyenlerin baskisi gibi nedenler ileri suruyorlar. Ancak en onemli etken, sigaranin sagliga yaptigi zararlarin tartisilmaz bir sekilde ortaya konmasidir. Sigara, damar sertligi, kalp krizi, akciger kanseri, kronik (muzmin) bronsit, bogaz tahrisi, girtlak kanseri, ulser gibi bircok amansiz hastaliga neden oluyor.


Sigaranin zarari, yanindakini de etkiliyor


Sigaradan iki tur duman cikar. Birincisi sigaranin icinden ve varsa filtresinden suzulup gecen duman, ikincisi ise, yanan sigaranin ucundan cikip havaya karisan duman. Filtre tamamen onlemese bile zararli maddelerin bir kismini tutar. Oysa sigaranin ucundan havaya karisan duman suzulmedigi icin cok daha tehlikelidir. Uzun sure bu dumana maruz kalanlar da buyuk risk altindadir. Sigara icilen evlerdeki cocuklarda bronsit ve zaturre gibi akciger hastaliklari cok daha sik gorulur. Bu cocuklar akciger kanseri acisindan risk altinda kaldiklari gibi, ileride sigara icmeye daha egilimli olurlar.


Birakmanin faydalari


Zararin neresinden donulurse kárdir. Sigarayi birakinca sagligi tehdit eden riskler buyuk oranda azalir. Nikotinin bagimlilik yaratici etkisi yuzunden sigarayi birakanlar bir sure huzursuzluk ve rahatsizlik duyabilirse de birkac hafta sonra buyuk kazanclar elde etmeye baslarlar. Sadece zinde hissetmek degil, bir yilin sonunda kalp hastaligina yakalanma riskinin buyuk oranda dusmesi, akciger kanseri ihtimalinin azalmasi gibi onemli avantajlar elde edilecektir. Sigara icmemeyi surdurmekle, hayati boyunca hic sigara icmemis kisilerin sahip oldugu avantaja yaklasmak mumkun olabilmektedir. Sigarayi birakmis bir kisi kendini zinde ve mutlu hissetmenin yanisira, yedigi yemekten baslayarak hersey daha zevkli gelmeye baslayacaktir.


Birakmak icin ipuclari


1- Birakmak icin kesin bir gun belirleyin ve o gun sigarayi terkedin.


2- Biraktiginizi herkese soyleyin. Cevrenin sizi sigarayi birakmis bir kisi olarak tanimasi, iradenize destek olacaktir.


3- Sigarayi birden birakmak cesaretiniz yoksa, belirli sureler icin (3 gun, 5 gun gibi) birakma karari alin ve sureyi her seferinde uzatin.


4- Sigarayi en cok istediginiz anlari belirleyin ve o anlarda tesbih, orgu, dikis ve hobiler gibi seylerle oyalanin.


5- Sigaradan yaptiginiz tasarrufu nerelere harcayacaginizi planlayin.


6- Kendinizi sigarayi birakmis degil, icmeyen bir kisi olarak tanitin.


7- Icmek istediginizde, ilk gunlerdeki zorluklari ve basarinizi dusunun.


8- Birakmadaki ilk deneyiniz basarisiz olursa, yilmayin tekrar deneyin.


9- Size yardimci olabilecek yollari arastirin. Nikotin flasterleri, cikletleri, grup tedavileri, hipnoz ve akupunktur gibi olanaklari doktorunuza danisin.