Hepatit C hastaligi

Sinsi bir hastalik olan Hepatit C'ye karsi her zaman tetikte olmak gerekiyor. Ozellikle kan nakli yaptiranlar, vucudunun herhangi bir yerine baskasinin kani bulasanlar, diyaliz hastalari ve kan tahlilinde Hepatit C virusune rastlanan annelerin cocuklari dikkatli olmalilar.


Gunumuzde milyonlarca insani tehdit ettigi halde hicbir belirtisi olmayan onemli bir hastalik var: Hepatit C. Son yillarda Hepatit A ve Hepatit B hastaliklariyla sik sik karsilasiyoruz. Hepatit A'ya karsi gelistirilen asi yararli oluyor. Hepatit B'nin ise cinsel temas ve kan yoluyla bulastigini biliyoruz. Bu hastaliktan korunmamiz zor degil. Ancak Hepatit serisinden uc numarali olani yani Hepatit C icin ayni seyi soyleyemeyiz. ABD'de yayinlanan Woman's Day Dergisi’nde Hepatit C ‘‘Sessiz salgin’’ olarak tanitildi.


Bu hastaligin en onemli ozelligi uzun sure hicbir belirti gostermemesi. Sadece herhangi bir nedenle kan tahlili yapildigi zaman Hepatit C viruslerinin kana yerlestigi anlasiliyor. Hepatit C'ye yakalananlarin yuzde 85'i bir turlu gecmek bilmeyen enfeksiyon hastaliklarindan yakiniyorlar. Daha sonra ise karacigerde sorunlar basliyor. Karaciger vucudun en dayanikli organi, ama sorunlar bir kez baslayinca eski saglikli durumuna gelmesi olanaksizdir.


ABD'de yilda on bin kisinin sinsi hastalik Hepatit C'ye yenik dustugu belirtiliyor. Tip dunyasinin arastirmacilari Hepatit C'yi yenmek icin calismalarini surduruyorlar. Fakat bugune kadar bu hastaliga karsi bir asinin gelistirilmesi mumkun olamadi.


Kanla bulasiyor


Hicbir belirtisi olmayan bu hastalik genellikle kan nakli ve damara zerkedilen ilaclarla geciyor. Hepatit B'nin aksine bu hastaligin cinsel temasla bir ilgisi yok. Uzmanlar, 1990'li yillarin basinda kan nakli yaptiranlarin bu hastaligin tehdidi altinda oldugunu belirtiyorlar. 90'li yillarin basinda cesitli kisilerden alinan kanlarin tam bir arastirmasinin yapilmadigi belirtiliyor. 1992'den itibaren ise kan orneklerinde Hepatit C virusunun aranmasina baslandi.


Hafif bir yorgunluk hissinden baska hicbir belirtisi olmayan bu hastaligin anneden bebegine gecmesi olasiligi cok zayif. Bugune kadar yapilan arastirmalarda, Hepatit C virusu tasiyan annelerden sadece % 5’i bu hastaligi karninda tasidigi bebege de gecirmis.


1990'li yillarin basinda bu hastaliga karsi Interferon adi verilen ve kansere karsi kullanilmasi dusunulen ilac kullaniliyordu. 1998'de ise Ribavirin adi verilen bir ilac devreye girdi. Interferon ile birlikte kullanilan bu ilac hastalarin vucudundaki virus miktarini azaltilyor ve karacigerin daha iyi calismasini sagliyor.


Tedavisi yok


BugUn icin Hepatit C'yi tamamen iyilestirecek bir ilac gelistirilmis degil. Bilimadamlari bu sessiz ve derinden giden hastaligi yenmek icin calisiyorlar. Bu arada bizlere de bazi gorevler dusuyor:


Baskalarinin tiras bicaklarini, dis fircalarini ya da kanlanmis olabilecek esyalarini kullanmayin.


Duzenli olarak bir doktora gorunup karacigerinizi muayene ettirin.


Alkollu iceceklerden uzak durun.


Karacigere zarar verebilecek nitelikteki ilaclari kullanmadan once doktorunuza danisin.


Hepatit A ve Hepatit B'ye karsi asilanin.


Duzenli olarak kaninizi tahlil ettirin.